propozycja reklamy aktulnosci
Dzisiaj mamy: 16.12.2017 r. godz: 04:38 350 dzień roku, imienieny: Euzebiusza i Zdzisławy

Kalendarium

więcej wydarzeń

Miedźna

Strona główna » Mapka » Miedźna

Miejscowość Miedźna zajmuje około 1130 ha powierzchni, z czego aż 726 ha to grunty orne. We wsi znajduje się 37 gospodarstw rolnych, których powierzchnia przekracza 10 ha. 1576 ludzi zamieszkuje sołectwo. Są to dane na dzień, 31 grudzień 2005roku.

Pochodzenie nazwy wsi

Miedźna to jedna w Polsce wieś o tej nazwie. Oprócz niej istnieją jeszcze miejscowości o nazwach się Miedźno i Miedzna. Nazwy tutejszej wsi wywodzi się od Staropolskiego miedźwny (medźwny) co oznaczało miodowy. W przypadku Miedźnej jest określenie terenu obfitującego w miód. Śmiało można więc powiedzieć, że Miedźna to "miodowa wieś", która do dziś dnia kultywuje tradycje związane produkcją miodu. Po raz pierwszy nazwa wsi zostaje wymieniona w 1326 roku, w kolektorium świętopietrza, w którym to owa nazwa została zapisana po łacinie – Medzwna seu Cuncendorf co oznaczało Miedźwna czyli Kuncendorf. Określenie Kunzendorf może sugerować, że przybył w te strony niejaki Kunz, najprawdopodobniej Niemiecki osadnik. W czasie II wojny światowej sugerowano aby nazwę wsi przywrócić do pierwotnej Kunzendorf ("Miedzna fruher Kunzendorf genannt"). Nawet jedna z gazet, z tamtego okresu opisując Miedźną używała nazwy Alt Kunzendorf.

Wielka Droga, Brzozów, Bodzów

Średniowieczny trakt handlowy prowadzący z Krakowa, przez Oświęcim, Wolę do Pszczyny, i biegnący dalej w kierunku Moraw i Raciborza nie pokrywa się z obecną drogą Pszczyna – Wola. Kupcy i podróżni, którzy przekroczyli Wisłę w Woli (Wieży) poruszali się dalej wzdłuż prawego brzegu Pszczynki, między innymi przez tereny dzisiejszego Bodzowa. Trak ten również nie ma wiele wspólnego z obecnym usytuowaniem dróg na Bodzowie. Był to naturalny szlak, o którego przebiegu informowały koleiny pozostawione przez wozy i sanie. Ludność zamieszkująca tereny ziemi pszczyńskiej nazywała ten szlak Wielką Drogą, która to nazwa funkcjonuje w regionie do dnia dzisiejszego.W XIV wieku między Frydkiem a Wielką Droga – Bodzowem – istniała  karczma, w której podróżni mogli posilić się, odpocząć a nawet przenocować. Pierwsza zachowana wzmianka o tejże karczmie pochodzi z XV wieku, kiedy to książę raciborski, Jan, darował ją niejakiemu Stachinowi. W skład majątku owej karczmy poza zabudowaniami wchodził duży obszar ziemski i las o powierzchni około 100 mórg. Dzięki temu, że właściciel karczmy miał prawo do warzenia własnego piwa, kasa księstwa wzbogacał się każdego roku o 144 srebrne grosze czeskie (3 grzywny). Właścicielami brzozowskiej karczmy byli miedzy innymi: Piotr karczmarz Brzozowski, Wojtek karczmarz Brzozowski, Klimek Prus, określany także "Clemens Brzozowski czyli Prus rzeczony", Marianna Brzozowska, Jan Galus (Gallus). Wójtem w Miedźnej, w owym czasie, był Paweł Weszka. Kolejnymi właścicielami brzozowskiej karczmy byli Mateusz Janik, Stanisław Rozmus, Andrzej Rozmus. W XVII wieku Wielka Droga utraciła swoje znaczenie jako trak handlowy a sama karczma mocno podupadła i z czasem została przekształcona w wolne gospodarstw. W latach 1731 – 1860 właścicielami brzozowskiego gospodarstwa (dawnej karczmy) byli Galusowie. W1742 roku, na Galusówce wybuchł pożar, w wyniku którego doszczętnie spłonęły wszystkie zabudowania. W pożarze śmierć poniosły trzy ofiary. W wyniku odniesionych oparzeń zmarły cztery kolejne osoby. W dokumentach z tamtego okresu teren ten zwany był Galusówką , Brzozówką lub Brzozowem. W 1860 roku Brzozówkę kupił książę pszczyński von Hochberg. W miejscu, gdzie w średniowieczu istniała znana karczma, do roku 1860 istniało największe w okolicy gospodarstwo. Do dziś dnia stoi tam leśniczówka wybudowana w latach 1889-1890. Wielką Drogą – według Wacława Korty – w 1241 roku przemknęli tatarscy wojownicy, którzy po splądrowaniu Krakowa zmierzali na Śląsk, by tu,pod Legnicą, pokonać księcia Henryka Pobożnego. Wielką Drogą przechodziły również wojska króla Kazimierza Wielkiego, który to w XIV próbował odebrać Czechom Śląsk. Władysław Jagiellończyk, który zostawszy królem czeskim, wraz z kilkoma tysiącami polskiej konnicy i piechoty zmierzał do Pragi by objąć tron również poruszał się tym traktem.

W 1918 roku, po zakończeniu I wojny światowej, powstała w Pszczynie Polska Powiatowa Rada Ludowa. Jan Kędzior z Grzawej był przewodniczącym tejże rady. Miedźna, w radzie, miała dwuosobową reprezentację Józefa Kapica i Walentego Cofała. W 1919 roku, w Pszczynie, została zawiązana konspiracyjna Polska Organizacja Wojskowa, której komendantem był Alojzy Fizia z Krzyżowic. Wchodząca w skład POW Miedźna, wraz z Grzawą, Górą, Gilowicami i Frydkiem tworzyła okręg numer 4. Dowódcą okręgu numer 4 został Ludwik Golus z Miedźnej. W czasie powstania śląskiego, które trwało od 17 do 26 sierpnia 1919 roku, około 70 mieszkańców okręgu numer 4 tworzyło oddział zwany 4 kompania. Kompania posiadała mizerne uzbrojenie, kilka karabinów, 23 pistolety i 1 ckm. Oddziałowi pod dowództwem Ludwik Golus udało się rozbić grupę ośmiu konnych żołnierzy i zdobyć posterunek Grenzschutzu w Grzawie. Nie udało się natomiast zdobyć Pszczyny, ponieważ Niemcy zostali uprzedzeni o mającym nastąpić ataku. W 1920 roku wybuchło II powstanie śląskie. Na Pszczynę po raz kolejny ruszyły grupy powstańcze, wśród nich była także czwarta kompania Ludwika Golusa. W mieście nie było już wówczas wojska niemieckiego, lecz jedynie policja niemiecka Sipo. Znajdowała się tu także kwatera aliancka (od lutego 1920 roku Górnym Śląskiem nie zarządzali Niemcy, lecz Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa). W wyniku przeprowadzonych rozmów policja Sipo została rozwiązana bez przelewu krwi. W III powstaniu śląskim, które wybuchło w 1920 roku, 4 kompania, wchodząca w skład Pułku Pszczyńskiego, walczyła na linii Lichynia-Leśnica, a następnie na odcinku Góra św. Anny – Rozwadza.

W 1921 roku powstało w Miedźnej Koło Związku Byłych Powstańców Śląskich, którego prezesem został Teofil Krzystolik. Koło rozpadło się. W 1934 roku reaktywowano je pod nazwą Koło Związku Powstańców Śląskich. W tamtym okresie istniały również na ziemi miedźniańskiej: Związek Strzelecki; Towarzystwo Matek Polek; Towarzystwo Młodych Polek; Związek Obrony Kresów Zachodnich (od 1934 roku Polski Związek Zachodni) i Koło Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy. W 1936 roku powstała Ochotniczą Straż Pożarną, która swoim zasięgiem obejmowała Miedźną, Grzawę i Frydek. W okresie międzywojennym w Miedźnej istniał posterunek policji. W 1932 roku rozpoczęto budowę szosy do Frydka. A w listopadzie 1935 roku do wsi została doprowadzona elektryczność. 

2 września 1939 roku na polach ćwiklickich, nieopodal Miedźnej rozegrał się dramat polskiej 6 Dywizji Piechoty. W starciu z czołgami niemieckiej 5 Dywizji Pancernej poległo ponad 200 polskich żołnierzy, w większości pochodzących z tarnowskiego 16 pułku piechoty. Polscy saperzy wysadzili most na Wiśle, w Górze, co uniemożliwiło niemieckim siłom pancernym kontynuowanie natarcia na osi Góra – Oświęcim. Na pierwszego tymczasowego wójta Miedźnej Niemcy wyznaczyli Maksymiliana Gruszkę, następnie Józef Grządziel i Teofil Śmieja. W 1941 roku do wsi przybyli niemieccy osadnicy z Besarabii. Wkrótce potem jeden z nich, Wilhelm Hedela, został mianowany wójtem.

W Święta Wielkanocne 1944 roku doszło do wymiany ognia pomiędzy żandarmami miedźniańskiego posterunku a Hermanem Mośka. Żandarmi wycofali się. W czasie kolejnej akcji na Bodzowie, w domu Klemensa Furczyka odkryli ukrywającego się mieszkańca Jankowic. Dotkliwie pobitego Furczyk odwieźli na miedźniański posterunek żandarmerii. W czasie innej akcji żandarmi wykryli w domu Jana Mośki ukrywającego się tam Franciszka Mośkę. Został on zastrzelony w chwili ucieczki. Wówczas aresztowano jego brata Jana – straconego w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Jednym z ukrywających się był również pracownik poczty, Wojciech. W czasie wojny w 1939 roku służył w 4 Pułku Strzelców Podhalańskich. Dostał się do niewoli niemieckiej, z której zbiegł. Następnie udał się do Wisły (Beskidy) gdzie został listonoszem. Po raz kolejny został aresztowany za nielegalny obrót kartkami żywnościowymi. Jednak i tym razem udało mu się zbiec. Poszukiwany musiał się ukrywać. W podobnej sytuacji znajdowało się kilkunastu mieszkańców Miedźnej. Byli wśród nich Antoni Szmajduch, Herman Mośka, Stanisław Wojciech, Józef Botor, Józef Sosna, Karol Boryczka, Antoni Nycz, Franciszek Nycz, a także kilku rosyjskich zbiegów z niemieckich obozów jenieckich. W Miedźnej nie było wielu ludzi mogących uczestniczyć w działaniach konspiracyjnych. Większość mężczyzn przymusowo wcielono do Wermachtu, osadzono w obozach lub wysiedlono. W wyniku tych działań mieszkańcy Miedźnej nie byli w stanie prowadzić akcji bojowych.

Miedźna znajdowała się w obszarze działań tyskiego batalionu AK "Kobra" i pszczyńskiej 1 kompanii "Lipowa". Do cywilnej komórki AK, czyli tzw. Straży Ochrony Powstania należeli m. in. Karol Krzystolik i ks. Józef Okrent.

18 i 19 stycznia 1945 roku prowadzono przez Miedźną kolumny więźniów z ewakuowanego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu (opisane w odrębnej zakładce).

27 stycznia 1945 roku, po zajęciu Oświęcimia, Armia Czerwona przekroczyła Wisłę i znaleźli się na obszarze dzisiejszej gminy. Dwa dni później wieś zapełniła się wojskami radzieckimi ze składu 60 Armii gen. Kuroczkina.

Klemens Furczyk został pierwszym powojennym naczelnikiem Gminy Miedźna. Zastępcą naczelnika został mianowany Józef Plewnia. Funkcje radnych pełnili: Józef Kapica, Karol Krzystolik, Konstanty Opołka, Józef Plewnia, Konrad Golus, Jan Sitko, Franciszek Sajdok, Leopold Lotawiec, Franciszek Kucz, Klemens Furczyk, Józef Botor, Józef Opołka. Klemens Furczyk ustąpił z urzędu naczelnika w czerwcu 1945 roku. Jego następcą został Józef Cofała. Stanowisko to piastował do listopada.

Na mocy zarządzenia wojewody z 27 listopada, od1 grudnia 1945 roku przestały istnieć gminy jednowioskowe. Zastąpiono je gminami zbiorczymi. Wówczas w skład zbiorczej gminy Miedźna weszły: Miedźna, Frydek, Gilowice, Góra i Grzawa. Wola znalazła się w gminie Bojszowy. Pierwszym wójtem miedźniańskiej gminy zbiorczej był Ludwik Wieczorek z Ćwiklic. 

Inne ważne wydarzenia 

1953: Miedźna otrzymała felczera medycyny Józefa Hupka.
1954: powstała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "Praca Chłopska". W skład
            spółdzielni wchodzi szesnastu członków z Miedźnej i Grzawy.
1957: otwarcie nowej szkoły.
1960: powstaje kółko rolnicze.
1960 – 1963: budowa ośrodka zdrowia w Grzawie.
1961: reaktywowano Ochotniczą Straż Pożarna.
1964: modernizowano drogę na Bodzów i wyasfaltowano drogę do Woli.

Opracowanie na podstawie: Nasze strony, Zygmunt Orlik, Bydgoszcz 1996